Ścieżka nawigacyjna

Ikony społecznościowe

Treść strony

Spacer z hrabiną i ułanem

1 - Aquapark z lodowiskiem i boiskami wielofunkcyjnymi → siłownia plenerowa

Nasz kulturalno-sportowy rajd po Mińsku Mazowieckim zaczynamy przy ul. Stefana Kardynała Wyszyńskiego 56 w obiekcie należącym do Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Pełni on funkcję ośrodka rekreacyjno- sportowego – Aquaparku z lodowiskiem i boiskami wielofunkcyjnymi. W listopadzie 2006 r. wstępnie do użytku oddano lodowisko, a 20 stycznia 2010 r. – Aquapark. Jak wielkie było zapotrzebowanie na tego typu obiekt, niech świadczy fakt, że już 22 lutego 2014 r. odwiedził go milionowy użytkownik. Czekają tu na nas różne miejsca do rekreacji, sportu i wypoczynku, a co ważne dostępne 16 godzin na dobę przez cały tydzień, od godziny 6 rano do 22 wieczorem (lodowisko od grudnia do marca w godz. 7-22). W liczącym prawie 5,5 tys. m2 obiekcie znajdują się: 6-torowy sportowy basen pływacki o długości toru 25 m i głębokości 1,2-1,8 m; basen rekreacyjny z wydzieloną częścią do nauki pływania (3-torowy, głębokość 0,9-1,2 m); brodzik (głębokość 0,75 m); gejzery podwodne; sztuczna rzeka, bicze wodne; wanna do hydromasażu; 73 m zewnętrzna zjeżdżalnia ślimakowa oraz zespół relaksacyjny (sauny). Odrębną częścią kompleksu jest sztuczne pełnowymiarowe lodowisko, które w okresie letnim zakryte uniwersalną wykładziną sportową zamienia się w zespół boisk wielofunkcyjnych. W 2011 r. komfort korzystania z lodowiska/boisk zwiększyły zamontowane od zachodniej strony hali przeciwwiatrowe żaluzje oraz liczące 140 miejsc trzyrzędowe mobilne trybuny. Chcąc skorzystać z oferty ośrodka, warto sprawdzić jego dostępność, gdyż jest on obleganym miejscem. Odbywają się tu zawody sportowe różnej rangi. Na basenie organizowane są, m.in. zawody pływackie Grand Prix Mińska Mazowieckiego, zawody rodzinne czy mistrzostwa miasta. Z basenów nieodpłatnie w ramach lekcji wychowania fizycznego korzystają uczniowie klas szóstych szkół podstawowych i pierwszych gimnazjów mińskich. W części basenowej budynku można skorzystać z siłowni, miejsc odnowy biologicznej czy punktu gastronomicznego. Jeżeli pojawimy się w ośrodku w okresie zimowym, to na pełnowymiarowym, zadaszonym sztucznym lodowisku poza doskonaleniem jazdy na łyżwach lub nauką gry w hokeja możemy wziąć udział w lodowej Familiadzie czy Walentynkach. W cieplejszych miesiącach lodowisko pokrywa nawierzchnia Sport Court Powergame, możemy zagrać w futsal, siatkówkę czy tenisa ziemnego lub stołowego. Zmęczeni czy zainteresowani wydarzeniami odbywającymi się w obiekcie mińskiego MOSiR-u przysiadamy na otaczających boiska/lodowisko trybunach lub basenowej widowni, żeby pokibicować zawodnikom czy amatorom podejmującym zmagania sportowe. Dla osób, które przyjechały do Aquaparku rowerem lub samochodem, dostępny jest parking. Choć trudno nam będzie się oderwać od wodnych, sportowych, rekreacyjnych czy lodowiskowych atrakcji, wychodzimy na zewnątrz i tu... czeka na nas usytuowana od strony ul. Wyszyńskiego siłownia plenerowa oraz plac zabaw dla dzieci. Wraz z czterema innymi siłowniami miejskimi została ona symbolicznie oddana do użytku 31 lipca 2014 r. Przekazanie obiektów mieszkańcom Mińska nastąpiło podczas 7. Pikniku Rodzinnego. Wszystkie siłownie na początek wyposażono w ustawione na bezpiecznym podłożu urządzenia: biegacz, twister/wahadło, orbitrek, drabinkę/ podciąg nóg oraz tablicę informacyjną (propozycje ćwiczeń na str. 71). Po dawce sportowych atrakcji pora na doznania historyczno-kulturalne. Zanim jednak dotrzemy do Muzeum Ziemi Mińskiej, dobrze wiedzieć, co mijamy po drodze, a jeśli mamy czas – zatrzymać się na dłużej. Tuż obok Aquaparku znajduje się budynek tzw. „nowego kościoła”, a w niedalekiej odległości Zespół Szkół Miejskich nr 1. Po drodze mijamy rondo Haliny Chorobińskiej; postać zasłużonej dla miasta osoby przybliży poświęcona jej tablica informacyjno-historyczna. My z ul. Wyszyńskiego skręciliśmy w lewo w ul. Kopernika, a potem w prawo w ul. Okrzei.

Kościół pw. św. Antoniego z Padwy

25 grudnia 2014 r. minęło 30 lat od erygowania przez Kardynała Józefa Glempa parafii pw. św. Antoniego z Padwy. Budowę kościoła rozpoczęto w 1979 r., ale starania o pozwolenie podejmowano dużo wcześniej. Postanowiono wznieść duży kościół i plebanię, gdyż w liczącej wówczas ok. 50 tys. wiernych parafii NNMP miał być to dopiero drugi kościół. W 1984 r. w niewykończonym obiekcie sakralnym składającym się z dolnego i górnego kościoła rozpoczęło się duszpasterstwo. 5 czerwca 1984 r. odprawiono pierwszą mszę świętą, a 13 czerwca wmurowano kamień węgielny. W 1990 r. oddano do użytku wiernych górny budynek. Bp Kazimierz Romaniuk pomógł sprowadzić relikwie świętego Antoniego oraz nadał parafii status sanktuarium – stała się ona centrum dekanatu. Od początku jej powstania, organizatorem, budowniczym i proboszczem jest ks. infułat Jan Byrski. W otoczeniu kościoła wśród wypielęgnowanej zieleni ustawiono figury: Najświętszej Marii Panny, św. Jana Pawła II, św. Maksymiliana Kolbe, św. Józefa i Jezusa Miłosiernego. W kościele poza sprawowaniem liturgii mają miejsce przedsięwzięcia kulturalne, zwłaszcza występy chórów.

 

Idąc do Muzeum Ziemi Mińskiej, po lewej stronie mijamy obiekt szkolny. W 2015 r. mija 100 lat, odkąd wchodząca w skład zespołu Szkoła Podstawowa nr 1 im. Mikołaja Kopernika rozpoczęła edukacyjną misję. Początki Kopernika wiążą się ze szkołą założoną dla młodych robotników fabryki Rudzkiego w barakach wojskowych przy ul. Kościuszki. Ze względu na rosnącą liczbę uczniów władze miasta rozpoczęły budowę budynku szkolnego. Od 1925 r. 7-kl. szkoła męska im. Mikołaja Kopernika mieściła się przy ul. Siennickiej 33, a od 1938 r. w szkole zaczęły uczyć się dziewczęta. W 1936 r. miasto na placu podarowanym przez hr. Pelagię Łubieńską rozpoczęło budowę kolejnej placówki oświatowej. Wojna przerwała inwestycję, Niemcy w budynku umieścili Urząd Pracy – Arbeitsamt. W pobliżu szkoły – przy ul. Okrzei (wtedy Długiej) w obozie jenieckim okupanci przetrzymywali Francuzów, potem Rosjan. 9 czerwca 1943 r. Arbeitsamt stał się celem akcji żołnierzy AK, którzy zniszczyli listy osób przeznaczonych na wywiezienie do Rzeszy oraz listy dostaw kontyngentowych. Wcześniej, bo 10 stycznia 1943 r. spalono budynek przedwojennego Kopernika, wymordowano w nim grupę Żydów, pozostawionych do pracy po likwidacji mińskiego getta. Po wyzwoleniu budynek d. Arbeitsamtu stał się siedzibą Kopernika i jest nią do dzisiaj. Nie zobaczymy tu żadnych starych pomieszczeń, gdyż władze samorządowe przy wsparciu Ministerstwa Sportu i Turystyki w 2012 r. zakończyły remont i rozbudowę szkoły oraz wybudowały nową salę gimnastyczną. Sala jest obiektem wielofunkcyjnym o wymiarach boiska do piłki ręcznej, daje możliwość gry w koszykówkę i siatkówkę. Elektryczne kurtyny dzielą ją na 3 części, co ułatwia prowadzenie zajęć, atutem jest wentylacja. W sali są liczące 290 miejsc trybuny, obiekt może być miejscem zawodów sportowych czy imprez rozrywkowych. Na zewnątrz budynku jest pokryte sztuczną trawą i oświetlone boisko 73 m bieżnia o nawierzchni poliuretanowej. W lipcu 2013 r. przy Zespole oddano do użytku szkolny plac zabaw z urządzeniami zabawowo-sprawnościowymi. Gimnazjum Miejskie nr 1 im. Gen. Władysława Andersa jako szkoła kultywująca pamięć walki o niepodległość RP wielokrotnie organizowała patriotyczne uroczystości i spotkania. W szkole gościli, m.in. córka patrona – Anna Maria Anders-Costa, żona prezydenta RP na uchodźstwie – Karolina Kaczorowska, Andrzej Pilecki i Zofia Pilecka-Optułowicz – dzieci bohaterskiego rotmistrza, Witolda Pileckiego, a 27 maja 2009 r. Prezydent RP – Lech Kaczyński.

2 - Muzeum Ziemi Mińskiej

Po 10-15-minutowym spacerze z Aquaparku docieramy do drugiego punktu naszej trasy. Przed nami przedwojenna willa otoczona wypielęgnowanym ogrodem. To miejsce magiczne. Mieści się tu Muzeum Ziemi Mińskiej, które jako jednostka organizacyjna miasta rozpoczęło działalność w 2005 r. W marcu 2015 r. obchodziło 10-lecie istnienia. Od początku placówką kieruje Leszek Celej, autor wielu projektów artystyczno-muzealnych.

Willa hr. Łubieńskiej

Neoklasycystyczny budynek muzeum pochodzi z l. 30. XX w. Zaprojektował go architekt powiatowy inż. Michał Sławiński. Willa miała piętrową ozdobioną dwoma kolumnami i zwieńczoną tympanonem część środkową, skrzydła boczne były parterowe, przed wejściem i po bokach znajdowały się trzy tarasy. Przyjęło się mówić, że jest to willa hr. Pelagii z Dernałowiczów Łubieńskiej, a tak naprawdę od 1937 r. stała się własnością jej córki Marii Magdaleny Łubieńskiej i to ona, będąc architektem, dokończyła budowę. W 1938 r. budynek wynajął inspektor PZUW Cieśliński, a w czasie II wojny światowej mieszkali w nim Niemcy. Po wojnie M. Łubieńska uzyskała zgodę na odbudowę (Niemcy odchodząc podpalili obiekt) i nadbudowę pięter. Niestety, przeznaczając willę pod kwaterunek, władze komunistyczne nie pozwoliły właścicielce w niej zamieszkać. W l. 2000-2014 część pomieszczeń użytkowało TPMM. Związana z Mińskiem pisarka Małgorzata Gutowska- Adamczyk w willi umieściła miejsce akcji powieści Niebieskie nitki. Do budowy willi wykorzystano cegły i ciosy granitowe pochodzące z rozbiórki mińskiej cerkwi. Brama prowadząca do muzeum jest także pozostałością po budynku cerkiewnym.

Przed wejściem do budynku czeka na nas zadbany ogród, którego ozdobą jest estetyczna fontanna. Z wypoczynku wśród kwitnących róż czy rododendronów chętnie korzystają mińszczanie, zwłaszcza najmłodsi, gdyż mogą swobodnie bawić się na trawnikach. Warto wejść do wnętrza willi, prawie zawsze w głównej sali wystawowej czeka na nas interesująca wystawa czasowa, a w pozostałych – coraz bogatsza oferta stałych ekspozycji. Przed wejściem do pięciu sal wystawowych w holu głównym ulokowano galerię herbów właścicieli miasta oraz gabloty z fragmentami wykopanej w Mińsku ceramiki z XV, XVI i XVII w. i z pozostałościami dworku Andriollego. W holu dodatkowo zobaczymy szafę pancerną Urzędu Miasta z 1937 r. i tablicę pamiątkową harcerki Toli Dobrowolskiej. W następnym, stylizowanym na mieszczański salon, pomieszczeniu tzw. salonie fortepianowym imponująco prezentuje się drzewo genealogiczne rodziny Mińskich, kolekcja medali autorskich bitych w Mińsku Mazowieckim po 1990 r. oraz obrazy i grafiki przedstawiające architekturę starego Mińska. Dalej główna sala wystawowa oraz liczne zakamarki z ekspozycjami stałymi, a wśród nich: historia miasta w malarstwie i grafice Marka Chabrowskiego i Rajmunda Giersza; dzieje mińskiej OSP; pamiątki pisarza Tadeusza Chróścielewskiego; kolekcja rzeźb Luisa Długosza czy znajdująca się na 1. piętrze rekonstrukcja mieszkania nauczycieli z okresu II RP – Janiny i Józefa Sylwestrowiczów. Na 10. urodziny muzeum otwarto kolejną stałą ekspozycję – rekonstrukcję wnętrza zakładu zegarmistrzowsko-optyczno- jubilerskiego Lucjana i Władysława Dąbrowskich. Z tej samej okazji wybito pamiątkowy medal oraz udostępniono w Mińskim Archiwum Cyfrowym zdjęcia mińskich ulic z lat 70. i 80. XX w. Oprócz prezentacji wystaw muzeum organizuje lekcje muzealne, spotkania Klubu Idei, sesje popularno-naukowe, uroczystości patriotyczne, koncerty czy projekcje filmowe. Włącza się w projekty historyczne, artystyczne i sportowe, w tym DeHa- Dzień Himilsbacha, Festiwal Himilsbacha, Bieg Białych Kołnierzyków, Dzień Katyński, Wspomnienie Mińskiego Dnia Wolności i Wybuchu Powstania Warszawskiego, Rajd Pojazdów Zabytkowych po Ziemi Mińskiej, Warkot – Miński Zlot Pojazdów Zabytkowych, Noc Muzeów, Kryterium Uliczne im. Feliksa Rawskiego, Mistrzostwa Mińska Mazowieckiego w jeździe po 10-metrowej szynie kolejowej, inscenizację historyczną- Zaślubiny Andriollego czy Turniej Rycerski. Jedną z form aktywności muzeum stały się towarzyszące imprezom kulturalnym projekty targowe – Kupieckie Mensko, Stragan Sendomierski i Targ Janowy. MZM gromadzi zbiory, dokumenty, fotografie, książki, mapy i inne przedmioty powiązane z historią miasta i powiatu mińskiego. Można je obejrzeć w gabinecie biblioteczno-naukowym znajdującym się na 1. piętrze budynku. Uff, trudno stąd wyjść, tyle się dzieje, ale kupując Mińskie Zeszyty Muzealne czy inne muzealne wydawnictwo, w wolnej chwili możemy powrócić do tematów podejmowanych przez muzeum. Spacerując wyznaczonymi trasami, warto zwrócić uwagę na tablice informacyjno-historyczne przygotowane przez muzeum na ulicach miasta.

Mińska cerkiew

Tu, gdzie znajduje się siedziba MZM, kiedyś była wieś Goździk. Na jej terenie Komitet Budowy Cerkwi zakupił plac, na którym w 1903 r. wybudowano murowaną świątynię. W czasie zaborów prawosławne cerkwie w mazowieckim krajobrazie nie były niczym nadzwyczajnym, mińską charakteryzowała jedna kopuła z pozłacanym krzyżem i umieszczona nad żelaznymi drzwiami dzwonnica. Identyczne budynki zaprojektowane przez inż. Wierzbickiego postawiono w Ostrołęce i Przasnyszu. Wybudowaną za 50 tys. rubli cerkiew pw. Opieki Matki Bożej konsekrowano w 1904 r. Służyła ona stacjonującym w Nowomińsku urzędnikom i żołnierzom rosyjskim. Podczas I wojny światowej Niemcy przeznaczyli ją na magazyn. Po 1918 r. o przejęty przez Wojsko Polskie budynek toczył się spór pomiędzy Kołem Polek a mińskim magistratem. Ostatecznie w 1936 r. budynek rozebrano. Wcześniej w 1916 r. tereny wsi Goździk przyłączono do Mińska, ulica Okrzei nazywała się wówczas Długą, a ulica Kościuszki – Dworcową. W II RP Kościuszki przemianowano na Foksal, a podczas wojny znów na Dworcową. Po drodze na dworzec, przy rondzie ks. Jerzego Popiełuszki możemy skręcić w ul. Wyszyńskiego, gdzie pod nr 30a znajdują się oddane do użytku w 1996 r. – korty tenisowe. Mamy do dyspozycji dwa korty tenisowe ziemne z ceglastą nawierzchnią. Obok wygospodarowano miejsce na boisko wielofunkcyjne i budynek z zapleczem sanitarnym. Między rondami ks. Jerzego Popiełuszki i Romana Dmowskiego mijamy budynek Przedszkola Miejskiego nr 1. Podopieczni placówki od najmłodszych lat mogą dbać o sprawność fizyczną. W 2013 r. i 2014 r. w otaczającym przedszkole ogrodzie zamontowano dwa wielofunkcyjne urządzenia zabawowe.

Willa dr. Rutkowskiego

Historia willi, w której mieści się przedszkole, zaczyna się we wsi Goździk w k. XIX w. Budynek miał wielu właścicieli, przez pewien czas pomieszczenia wynajmował znany miński notariusz – Stefan Restorff. W 1932 r. willę z dużym ogrodem od spadkobierców Sergieja Ostroumowa kupił dr medycyny Henryk Rutkowski z żoną Wacławą. Dr Rutkowski pracował w ambulatorium kolejowym. Podczas wojny w willi był niemiecki Dom Żołnierza, a od 1946 r. mieści się przedszkole.

3 - Okolice dworca kolejowego → siłownia plenerowa

Ulica Kościuszki zaprowadziła nas do centrum komunikacyjnego miasta – dworca kolejowego i autobusowego.

Kolej

Budowa linii kolejowej w Nowomińsku zmieniła oblicze miasta i wpłynęła na jego rozwój. Pierwszy biegnący do Siedlec odcinek Kolei Warszawsko-Terespolskiej uruchomiono 9 października 1866 r. Prezesem spółki budującej „drogę żelazną” był warszawski bankier i finansista Leopold Kronenberg, a jej udziałowcem, m.in. miński dziedzic hr. Karol Jezierski. Projekt mińskiego dworca, podobnie jak dworców w Mrozach i Miłośnie, wykonał architekt Alfons Kropiwnicki. W grudniu 1937 r. nastąpiło uruchomienie elektrycznej trakcji linii kolejowej między Warszawą a Mińskiem Mazowieckim. 14 lub 15 grudnia na miński dworzec przyjechał pierwszy pociąg elektryczny. W lipcu 1944 r. wycofujący się Niemcy zaminowali i wysadzili budynki dworcowe. Obecny, połączony z dworcem autobusowym obiekt, oddano do użytku 31 lipca 1979 r. W domku zawiadowcy stacji często nocował Stefan Żeromski. Odwiedzał on Helenę z Zeitheimów Radziszewską, która miała być pierwowzorem Heleny z Popiołów. Wizyty zaś u krewnej – Anny Hubert podobno zaowocowały nadaniem cech jej męża Jana – lekarza i społecznika – doktorowi Judymowi w Ludziach bezdomnych. W grudniu 2012 r. zakończono przebudowę Placu Dworcowego, dzięki czemu miasto zyskało 200 miejsc postojowych dla samochodów i 60 dla rowerów. Wymieniona nawierzchnia, chodniki, uporządkowana zieleń oraz nowoczesne oświetlenie typu LED przeniosło nas z czasów budowy dworca w PRL-u do XXI w. W 2014 r. na Placu Dworcowym oddano do oglądania i czytania przez podróżnych i przechodniów jeden z przystanków projektu edukacyjnego Przystanek Historia. Na szybach wiaty umieszczono teksty, kopie starych zdjęć i gazet przybliżające informacje dotyczące budowy kolei w Mińsku, wyglądu dworca oraz sąsiadujących z nim budynków d. Gimnazjum Koedukacyjnego czy willi Rydzykowskich. Stojąc przy Przystanku, zobaczymy służącą dawniej do uzdatniania wody – miejską Wieżę Ciśnień. Wokół nasadzono zieleń. Dalej w kierunku zachodnim – zabudowania i teren Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Polskiej Macierzy Szkolnej.

 

Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im.Polskiej Macierzy Szkolnej

Na zachód od dworca znajdują się budynki słynnej w Mińsku szkoły przy ulicy Pięknej. Początki placówki sięgają 1 września 1916 r., kiedy powołano męskie gimnazjum. W 1929 r. nastąpiło połączenie gimnazjum męskiego i żeńskiego – powstało 8-kl. Gimnazjum Koedukacyjne Towarzystwa Szkół Średnich. Gimnazjum męskie mieściło się początkowo w dwóch drewnianych parterowych domach, były one darem obywatela ziemskiego, filantropa, powstańca styczniowego, Filipa Rodkiewicza. Od lipca 1927 r. Sejmik Powiatowy przekazał posesję przy Pięknej Towarzystwu Szkół Średnich, które prowadziło gimnazja. Staraniem dyrektora szkoły, Jana Ludomira Łupińskiego w 1937 r. powstał komitet budowy liceum. Prace rozpoczęto rok później, przerwał je wybuch wojny. W 1940 r. ruszyło tajne nauczanie, po wyzwoleniu w 1945 r. szkołę upaństwowiono. W 1996 r. nowym patronem szkoły została Polska Macierz Szkolna (w l. 1950-1989 był nim Julian Marchlewski), w 2000 r. utworzono gimnazjum i powstał zespół szkół. Jednym z budynków użytkowanych przez zespół jest kamienica dr. Cudnego z 1903 r., mieścił się tam internat, teraz biblioteka i sale lekcyjne gimnazjum. Szkoła zapisała piękną kartę w historii mińskiej oświaty. Ciekawą inicjatywą są Zjazdy Absolwentów, pierwszy miał miejsce w 1938 r., dziesiąty – w 2011 r. Można stwierdzić, że jest to impreza światowa, gdyż absolwenci rozproszeni są po całym świecie. Oni, jak i inne zainteresowane osoby mogą odwiedzać Szkolną Izbę Pamięci im. Rodziny Chróścielewskich. Miejscem chętniej odwiedzanym będzie zapewne nowa hala sportowa. Szkoła dysponuje boiskami: do gry w piłkę ręczną i w koszykówkę. Nową inicjatywą kulturalną jest odbywający się od 2014 r. Festiwal Sztuk Różnych. Po lewej stronie oryginalnej wiaty przystanku widzimy wspomnianą wcześniej willę, w której mieszczą się obecnie Szkoły Salezjańskie.

Zespół Szkół Salezjańskich

Zajmujące XIX-wieczną willę dr. Rydzykowskiego placówki oświatowe są szkołami publicznymi prowadzonymi przez Salezjanów – Towarzystwo św. Franciszka Salezego. W czasie wojny w budynku mieściło się niemieckie kasyno wojskowe, a potem Powiatowy Dom Kultury, w l. 1946-1964 Gimnazjum Kupieckie (Szkoły Handlowe), przedszkole, a od 1994 r. – liceum, potem gimnazjum i szkoła podstawowa. Szkoły organizują lub współorganizują różne cenne przedsięwzięcia. Od 2007 r. zapraszają na Adwentowe i Wielkopostne Dni Skupienia dla nauczycieli powiatu mińskiego, a od października 2008 r. – na obchody Powiatowego Dnia Papieskiego (organizowane wspólnie z Gimnazjum Miejskim nr 2 im. Jana Pawła II w Mińsku Mazowieckim oraz Gimnazjum im. Karola Wojtyły w Hucie Mińskiej). Ofertą dla rodzin są pikniki: Majówka u salezjanów i Nigdy nie idziesz sam (wrzesień) oraz Karnawałowy Bal Księdza Dyrektora. Do sportowych inicjatyw zaliczymy: Halowy Turniej Ministrancki, Salezjański Turniej Szachowy, Salezjański Turniej Piłki Nożnej Halowej. Jest też listopadowy przegląd muzyczny Cecyliada i majowy powiatowy Supergimbus. Do ogrodu otaczającego budynek Salezjanów przylega park, w którym znajdziemy wyposażoną w urządzenia do ćwiczeń siłownię zewnętrzną. Obok oddany w 2013 r. plac zabaw dla dzieci. Z Placu Dworcowego, po ewentualnym skorzystaniu z usytuowanej wśród zieleni siłowni, ruszamy do przejścia podziemnego, aby dojść do mieszczącego się przy ul. gen. Kazimierza Sosnkowskiego 4 – Muzeum Ziemi Mińskiej Dział 7. Pułku Ułanów Lubelskich. Po wyjściu z tunelu naszym oczom ukaże się należący do Szkoły Podstawowej nr 6 im. Henryka Sienkiewicza sportowy Orlik. Szkoła mieści się na terenie dawnej fabryki Rudzkiego, ale my skręcamy w prawo, aby po 50 m znaleźć się w ogrodzie ułańskiego muzeum.

Szkoła Podstawowa nr 6 im. Henryka Sienkiewicza

W zaadaptowanych i połączonych łącznikiem budynkach fabrycznych FUD- -u od 1993 r. mieści się szkoła podstawowa. Utworzona w 1990 r., zajmowała budynek przy ul. Kościuszki 27, przy Sosnkowskiego 1 szkoła znajduje się od r. szk. 1993/94. W 2009 r. w ramach projektu Orlik 2012 zaczęto budować boisko wielofunkcyjne. Oddany do użytku Orlik składa się z: ogrodzonego i oświetlonego pokrytego trawą syntetyczną boiska do piłki nożnej i mającego nawierzchnię poliuretanową boiska do koszykówki i siatkówki. SP nr 6 posiada także halę sportową. Co roku w maju społeczność szkolna zaprasza na Festyn Rodzinny.

Fabryka Urządzeń Dźwigowych

Fabryka powstała jako filia Towarzystwa Machin i Odlewów Konstanty Rudzki i Spółka na 17 ha działce zakupionej od hr. Dorii Dernałowicza. Budowę zaprojektowanych przez Stefana Szyllera nowoczesnych budynków fabrycznych rozpoczęto w 1898 r. Fabryka konstruowała mosty, turbiny, suwnice, do 1915 r. także pociski, a po II wojnie światowej – dźwigi i suwnice. Na pocz. XX w. Rudzki i s-ka miał 17% udziałów na roboty mostowe w imperium rosyjskim. Przy fabryce funkcjonowała szkoła i kursy techniczne, kasa chorych, ambulatorium, straż ogniowa, łaźnia i orkiestra. W 1915 r. odchodzący Rosjanie zabrali ze sobą część urządzeń, zwłaszcza do produkcji amunicji. W II RP skupiono się przede wszystkim na mostach i urządzeniach dźwigowych. Od 1922 r. jako nowatorską metodę stosowano spawalnictwo. Tu powstał pierwszy most drogowy na świecie wykonany w tej technologii. Podczas II wojny światowej zakładem zarządzał Krupp Stahlbau. Od 1952 r. znacjonalizowany zakład nosił nazwę – Fabryka Urządzeń Dźwigowych Przedsiębiorstwo Państwowe Mińsk Mazowiecki. Od 1995 r. FUD S.A. istniała jako spółka skarbu państwa, a po prywatyzacji od 2005 r. 90% udziałów należy do rodziny Szulc i Zarządu Spółki. Profilem spółki pozostały żurawie i suwnice. Jednym z zasłużonych pracowników, ale i mieszkańców miasta był inż. Aureliusz Chróścielewski, działacz i społecznik.

4 - Muzeum Ziemi Mińskiej Dział 7. Pułku Ułanów Lubelskich → punkt informacji turystycznej

W ogrodzie muzeum przy ul. gen. Kazimierza Sosnkowskiego zainstalowano fontannę i estetyczne, białe ławki. Nie jest to typowy ogród, gdyż co jakiś czas wzbogaca się on o pamiątkowe ekspozycje. Może nas zainteresować usytuowany przy murze ogrodzenia pasaż 13 popiersi wszystkich dowódców 7. PUL. W ogrodzie znajduje się pamiątkowy kamień mińszczanina, żołnierza Pierwszej Kompanii Kadrowej, legionowego sierżanta – Henryka Dobrowolskiego oraz odsłonięta 3 marca 2015 r. – instalacja pomnikowa z tablicami pierwszego niepodległościowego burmistrza Mińska Mazowieckiego w 1944 r. – Hipolita Nowiny-Konopki. Ciekawostką ogrodową jest pierwszy na wschód od Wisły kopijnik – instalacja nawiązująca do węgierskich pomników pamięci. Odnowiona willa z początku XX w., w której mieści się ułańskie muzeum, zachęca do odwiedzin. W jej wnętrzach znajdują się obrazy, dokumenty, fotografie, militaria, oporządzenie kawaleryjskie i pamiątki osobiste ułanów 7. PUL oraz pamiątki po 2. Brygadzie Obrony Terytorialnej. Eksponaty pogrupowano chronologicznie i umieszczono w kolejnych salach: pierwsza – tradycje ułańskie i lata 1918-21; druga – gabinet dowódców; trzecia – lata 1921-39; czwarta – kampania wrześniowa; piąta – okupacja i II Korpus Polski i szósta – gromadząca pamiątki z okresu powojennego. Po obiekcie można spacerować także wirtualnie. W Internecie dostępne są dwie wycieczki. Do cyklicznych imprez kulturalnych organizowanych przez dział MZM należy Święto 7. PUL (marzec), Noc Muzeów (maj), Bieg po szablę sierżanta Dobrowolskiego i Turniej Rycerski Jana z Gościańczyc o srebrną podkowę (czerwiec/ lipiec). Przy Sosnkowskiego odbywają się również spotkania poświęcone tradycjom ułańskim, pokazy kawaleryjskie i lekcje muzealne. Dział współpracuje z Towarzystwem Pamięci 7. PUL w Mińsku Mazowieckim, jednym z dłużej działających stowarzyszeń, mającym 25 lat. Poza wymienionym Towarzystwem z ułańskim muzeum współpracuje Stowarzyszenie Szwadronu Kawalerii Ochotniczej w Barwach 7. PUL w Mrozach. 

7. Pułk Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego

7. PUL sformowano w 1918 r., a 23 marca 1921 r. został on odznaczony orderem Virtuti Militari. Od czerwca 1921 r. do września 1939 r. pułk stacjonował w Mińsku Mazowieckim. Miał on do swojej dyspozycji koszary garnizonowe przy ul. Kałuskiej, koszary przy ul. Karczewskiej, magazyn z wartownią przy ul. Kościuszki oraz strzelnicę szkolną i place ćwiczeń. Stacjonowanie pułku odgrywało istotną rolę w życiu miasta. Postaciami kultowymi dla ułanów byli Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski. Piłsudski bywał w Mińsku w latach 1922-1926, by powspominać legionowe dzieje, ale i odwiedzać ulubioną klacz Kasztankę. Gen. K. Sosnkowski został patronem pułku w 1920 r., oficjalnie był nim od 1938 r. Obchody święta pułkowego mające miejsce w rocznicę dekoracji sztandaru orderem Virtuti Militari wpisały się w międzywojenną historię miasta. Pomysłodawcą założenia muzeum 7. PUL był kolekcjoner i miłośnik kawalerii polskiej, Krzysztof Szczypiorski. Pierwsze muzeum pułkowe otwarto w 1992 r. w siedzibie PAX przy ul. Warszawskiej. 

Dr Jan Hubert (1862-1944)

Od 2001 r. muzeum znajduje się w zabytkowej, murowanej willi z pocz. XX w. Od 1907 r. była ona własnością doktora nauk medycznych, społecznika, filantropa i patrioty – Jana Huberta. Od 1905 r. lekarza w fabryce Rudzkiego, potem w mińskiej Kasie Chorych. W willi mieściła się ogólnodostępna wypożyczalnia książek Polskiej Macierzy Szkolnej, a w czasie wojny odbywały się spotkania żołnierzy AK, którym doktor niejednokrotnie pomagał. Hitlerowcy aresztowali lekarza podczas tzw. Wielkiej Wsypy i rozstrzelali 17 kwietnia 1944 r. Na mińskim cmentarzu znajduje się jego symboliczny grób, którym opiekują się harcerze. W 1948 r. żona doktora, Anna Hubert przekazała budynek na działalność PCK, potem zasiedlono tu lokatorów. Oddanie willi MZM uratowało obiekt wpisany do rejestru zabytków w 1992 r. przed zniszczeniem. Marszowym krokiem opuszczamy teren ułańskiego muzeum, przed nami ostatni sportowy etap trasy, czyli Stadion Miejski przy ulicy Sportowej 1. Mamy do przejścia 300 m. Gdybyśmy jednak chcieli pójść prosto, to przed nami, po lewej stronie Zespół Szkół Zawodowych nr 2 tzw. „Mechanik”, kościół pw. św. Jana Chrzciciela, a po prawej ZNTK.

Zespół Szkół Zawodowych nr 2 im. Powstańców Warszawy

Początki popularnego, zwłaszcza wśród męskiej młodzieży, „Mechanika” sięgają 1944 r. Wówczas zdecydowano o zorganizowaniu prywatnej szkoły rzemieślniczo-przemysłowej. W 1947 r. Prywatne Gimnazjum Mechaniczne upaństwowiono. Przez lata zmieniał się profil placówki – od metalowego do mechatronicznego i informatycznego, długo popularny był kierunek eksploatacji i naprawy samochodów. Zmieniał się też adres – ulica: Nadrzeczna, Siennicka, Budowlana, a od 1972 r. gen. K. Sosnkowskiego 43. Szkoła dysponuje boiskiem z nawierzchnią akrylową i halą sportową. Organizuje szereg inicjatyw, wśród nich Zjazd Absolwentów, Pokazy Samochodów Ciężarowych, Powiatowy Festiwal Piosenki Nauczycielskiej, Powiatową Ligę Piłki Koszykowej. Odbywają się Sympozja – z Politechniką Warszawską i Młodzież dla Siebie Bezpieczna Jazda.

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Inicjatorem powstania kościoła i organizacji parafii był ks. infułat Jan Byrski, dziekan parafii św. Antoniego z Padwy. Starania o budowę świątyni rozpoczęto w 1993 r., pierwszą mszę odprawiono i poświęcono teren trzy lata później. Ks. Marian Sobieszek, obecny proboszcz parafii, od 1 grudnia 1995 r. zajął się budową kościoła i organizacją ośrodka duszpasterskiego. Dnia 23 marca 1998 r. wydano dekret o utworzeniu parafii. Początkowo wybudowano dom z kaplicą, obecnie trwa budowa świątyni. Jej patron jest też patronem miasta. Od 2011 r. w parafii znajdują się relikwie bł. ks. Jerzego Popiełuszki.

Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego

W ZNTK produkuje się, modernizuje i naprawia pojazdy szynowe. Decyzję o ich wybudowaniu w Mińsku podjęto w 1951 r. Trzy lata później do hali naprawczej fabryki wjechał pierwszy elektryczny zespół trakcyjny. W kolejnych latach zakład rozbudowywano, powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników. Od 1996 r. zakład funkcjonował jako spółka akcyjna, od 2008 r. wchodzi w skład Pesa Bydgoszcz. 

  • Święto Pułkowe

5 - Stadion Miejski → siłownia plenerowa

Po kilkudziesięciu metrach skręcamy w lewo w ul. Sportową, już z daleka widzimy zieloną ścianę lasu. Znajdująca się tu baza sportowo-rekreacyjna zajmuje obszar 2,2 ha. W jej skład wchodzą: pokryta murawą z trawy płyta piłkarska; bieżnia lekkoatletyczna; mające 976 miejsc trybuny; tenisowy kort ceglasty; pokryte syntetyczną nawierzchnią boisko do piłki nożnej; dwa boiska do siatkówki plażowej oraz budynek administracyjno-socjalny z szatniami, pomieszczeniami gospodarczymi i wielofunkcyjną salką sportową. Do dyspozycji mamy także siłownię zewnętrzną. Dodatkowym jej atutem jest usytuowanie w spokojnym zakątku Stadionu Miejskiego, tuż przy gruntowej drodze do pobliskiego lasu. Może być punktem wyjścia do dalszych wycieczek po lesie, biegania czy jazdy rowerem. Podpowiedzią do sportowej aktywności jest umocowana na początku leśnej drogi tablica informacyjna z trasami do uprawiania narciarstwa biegowego zimą, poza sezonem zaś joggingu. Leśną drogą możemy dotrzeć do pomnika przyrody – to najstarsza sosna zwyczajna w Polsce. Liczące ponad 350 lat drzewo ma 22 m wysokości i 360 m obwodu. Na stadionie miejskim trenują piłkarze Miejskiego Klubu Sportowego Mazovia czy grupy piłkarskie MOSiR-u. Odbywają się imprezy rekreacyjno-sportowe. W 2014 r. Piknik na Koniec Wakacji połączono z Mińskim Dniem Rodziny, odbył się wtedy Turniej Piłkarski Gwiazdy Telewizji vs Samorządowcy vs Mundurowi. Innymi imprezami organizowanymi na stadionie są Olimpiada Przedszkoli czy Wakacje z MOSiR-em. Cyklicznie odbywają się tu biegi przełajowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych – Powitanie Wiosny. 

Stadion Miejski

Stadion przy ul. Sportowej powstał w okresie międzywojennym. Gorącym orędownikiem jego budowy był lekarz powiatowy dr Zygmunt Rozen. Na boisku można było grać w piłkę nożną i koszykówkę, otaczała je żużlowa bieżnia, z boku były korty tenisowe, boisko do piłki siatkowej oraz trybuny i szatnia. Dr Rozen organizował na boisku różne imprezy sportowe, którym zazwyczaj sędziował. Osoby zasiadające na trybunach musiały kupić bilet. Ulubioną dyscypliną doktora były zapasy oraz wyścigi rowerowe, zwłaszcza na trasie Mińsk-Latowicz-Kołbiel-Mińsk.

  • Stadion miejski

Kontakt

[obiekt mapy]

Urząd Miasta Mińsk Mazowiecki

ul. Konstytucji 3 Maja 1
05-300 Mińsk Mazowiecki

tel. 25 759 53 00, 11; fax: 25 758 40 25
www.minsk-maz.pl
sekretariat@umminskmaz.pl

Stopka strony

Strona powstała w ramach projektu "Poprawa atrakcyjności turystycznej Mińska Mazowieckiego poprzez tworzenie kompleksowej oferty turystyczno-rekreacyjnej"
współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Regionalego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013

Ułatwienia dostępu        Przeczytaj oświadczenie o dostępności
Rozmiar czcionki
Wersja o wysokim poziomie kontrastu
Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku "Graficzna wersja strony" znajdującego się w górnej części witryny.